• De Europese riviercruisesector wist in 2025 de expansie voort te zetten. De vraag nam toe en er werd flink geïnvesteerd. De actieve vloot telde in 2025 420 schepen, vergeleken met 408 in 2024. In de loop van 2025 werden er veertien nieuwe riviercruiseschepen in de vaart genomen, een toevoeging van 2182 bedden. Volgens de orderportefeuilles zullen er in 2026 naar verwachting nog eens zeventien schepen bijkomen en in 2027 vijfentwintig.
• De vraag naar riviercruises is ook in 2025 blijven stijgen. Er werden 1,5 miljoen passagiers geteld die over de Europese rivieren reisden (8,0% meer dan in 2024). De verkoop van tickets bedroeg bruto 3,7 miljard euro (+5,0%). Ongeveer 80% van de gekozen bestemmingen lagen in 2025 aan de Rijn en Donau. Bij Lobith werden net iets minder dan 823.000 passagiers geteld. Voor de Niederrhein lag dit aantal bij Gambsheim op 503.000 (+2,1%), de Oberrhein toonde een stijging van 9,8% en voor de Boven-Donau werden in Jochenstein 650.354 passagiers geteld, wat neerkomt op een stijging van 35,9%. Qua scheepsbewegingen van de riviercruisevloot lag het aantal op de Rijn nog steeds onder het niveau van voor de coronapandemie, hoewel dat niet geldt voor het aantal passagiers. Op de Donau lagen de scheepsbewegingen ver boven het niveau van voor de pandemie. Deze uitzonderlijke boom werd ook beïnvloed door het feit dat de cruiseschepen niet meer vanuit Engelhartszell (stroomafwaarts van Jochenstein) vertrekken, maar vanaf Passau (stroomopwaarts van Jochenstein).
• Op de Moezel lag het aantal net iets hoger dan in 2019. Voor de Boven-Donau zijn er ook gegevens voor de bezetting van de schepen beschikbaar en die wijzen op een bezettingspercentage van 74,0% in 2025, wat het hoogste niveau is sinds 2019.
RIVERCRUISEVLOOT EN VRAAG
- De actieve riviercruisevloot in Europa,37 die meer dan 40% van de wereldwijde vloot van riviercruiseschepen uitmaakt, is voornamelijk gericht op de Centraal-Europese waterwegen.38 Bijna 72% van de totale riviercruisevloot in Europa is daar te vinden. Het aantal actieve riviercruiseschepen in Europa kwam in 2025 neer op 42039 (ten opzichte van 408 in 2024). Naar verwachting zal dit aantal in 2026 toenemen tot 426 schepen.
- Sommige schepen worden niet alleen als riviercruiseschip gebruikt, maar buiten de toeristische hoofdseizoenen ook ingezet als drijvende hotels. Dit was ook in 2025 het geval: 14 schepen (inbegrepen in het totaal van 420 actieve riviercruiseschepen) werden ingezet als drijvende hotels (tegenover 18 in 2024 en 16 in 2023). Verwacht wordt dat een aantal van deze schepen in 2026 weer volledig als riviercruiseschip zullen gaan varen.
- Na de Covid-19-pandemie werden er tussen 2022 en 2024 nog niet veel nieuwe riviercruiseschepen gebouwd. In 2025 trok de bouw van nieuwe riviercruiseschepen echter weer aan, met 14 nieuwe riviercruiseschepen die op de markt kwamen (tegenover 6 in 2024). Ook de orderportefeuille voor 2026 en 2027 bevestigt deze positieve trend: er worden 17 nieuwe riviercruiseschepen verwacht in 2026 en 25 in 2027.
- De 14 nieuwe schepen die in 2025 op de riviercruisemarkt in Europa kwamen, waren goed voor een extra capaciteit van 2.182 bedden (vergeleken met 948 bedden in 2024). In 2026 zullen daar naar verwachting nog eens 2.730 bedden bijkomen.
- De Europese riviercruisesector bleef tussen 2024 en 2025 groeien, waarbij zowel het aantal passagiers als de omzet toenam, zij het in een langzamer tempo dan in het voorgaande seizoen. In 2025 reisden 1,5 miljoen passagiers over Europese rivieren (8,0% meer dan in 2024) en genereerden zij 3,7 miljard euro aan bruto ticketverkopen (+5,0%). Niet-Europese klanten vertegenwoordigden 45% van de passagiers, maar droegen 66% bij aan de totale inkomsten, wat wijst op een langere gemiddelde verblijfsduur dan bij Europese gasten.
- Volgens het onderzoek van IG River Cruise blijven de Rijn en de Donau (inclusief hun zijrivieren) het zwaartepunt van de Europese riviercruisemarkt; samen waren deze rivieren in het seizoen 2025 goed voor ongeveer 80% van de bestemmingskeuzes van de passagiers. De meeste passagiers kwamen uit de DACH-regio42 (586.801 klanten – 39,4% van het totale aantal passagiers) en uit de VS/Canada (544.819 klanten – 36,6% van het totale aantal passagiers).
- Wat de leeftijd van de passagiers betreft, bleef de leeftijdsgroep van 56–75 jaar de Europese riviercruisemarkt domineren, terwijl de vraag van reizigers onder de 40 jaar beperkt bleef.
- In dit jaarrapport zijn twee aanvullende gegevensbronnen voor riviercruises op de Rijn opgenomen. De eerste nieuwe bron is Rijkswaterstaat, dat riviercruises registreert aan de Nederlands-Duitse grens bij Lobith. Volgens deze nieuwe bron liggen de jaarcijfers voor de Rijn hoger dan de eerder gepubliceerde cijfers. De enige bron in de eerdere jaarrapporten (de Waterweg- en scheepvaartautoriteit van de Duitse Bondsstaat) registreerde het cruiseverkeer bij Iffezheim aan de Oberrhein.
- Op de Oberrhein is het verkeer minder druk dan op de Rijn in Nederland, aangezien veel cruiseschepen die uit Amsterdam komen bij de Mittelrhein afslaan naar de Main en richting Donau varen. De tweede nieuwe bron is de Franse Waterweg- en scheepvaartautoriteit (Voies Navigables de France), die het riviercruiseverkeer registreert bij de sluis van Gambsheim op de Oberrhein, waar in dit gebied de grens met Duitsland ligt.
- Met 4.706 cruiseschepen die in 2025 de Rijn bij Lobith passeerden, was het resultaat vrijwel identiek aan dat van het jaar 2024 (+0,3%). Het aantal passagiers bij dit Nederlands-Duitse grenspunt bedroeg bijna 823.000 (+2,1% ten opzichte van 2024). Bij Iffezheim aan de Oberrhein werden 3.340 cruiseschepen geteld (+3,9%). Het aantal passagiers bij Gambsheim aan de Oberrhein bedroeg in 2025 bijna 503.000 (+9,8%).
- Met 4.939 cruiseschepen die de sluis van Gabčikovo op de grens tussen Slowakije en Hongarije passeerden, lag het aantal passages van riviercruiseschepen 15,7% hoger dan in 2024, terwijl het aantal passagiers op dit grenspunt 4,5% lager lag dan in 2024.
- Op het andere meetpunt, de Duits-Oostenrijkse grensovergang bij Jochenstein, bedroeg het aantal passages van riviercruiseschepen in 2025 4.606, een sterke stijging van 28,1% in vergelijking met het voorgaande jaar. Het aantal passagiers in Jochenstein, nabij Passau, bedroeg 650.354 (+35,9%). Deze uitzonderlijke groei werd mede beïnvloed door een verplaatsing van het vertrekpunt van de cruiseschepen van Engelhartszell (stroomafwaarts van Jochenstein gelegen) naar Passau (stroomopwaarts van Jochenstein gelegen).
- De volgende drie grafieken geven een overzicht van de ontwikkeling van het aantal passages van riviercruiseschepen op de Rijn, de Donau en de Moezel sinds 2002/2004. De cijfers voor de Rijn zijn gebaseerd op tellingen bij de Duits-Nederlandse grens en die voor de Donau zijn afkomstig van het grenspunt tussen Duitsland en Oostenrijk. Opgemerkt moet worden dat het aantal passages op de Donau bij Gabčíkovo (Slowaaks-Hongaarse grens) hoger ligt (met 4939 riviercruiseschepen in 2025), maar dat de gegevens voor dit punt pas sinds 2013 beschikbaar zijn.
- De bezettingsgraad van de riviercruiseschepen is eveneens een belangrijke indicator voor de beoordeling van de ontwikkeling van de riviercruisesector, aangezien deze een indicatie geeft van de winstgevendheid van de activiteiten. De bezettingsgraad van riviercruiseschepen kan alleen worden berekend voor de Boven-Donau, omdat hiervoor gedetailleerde gegevens nodig zijn over het aantal passagiers en de passagierscapaciteit van de schepen. Voor de sluis bij Jochenstein (Duits-Oostenrijkse grens) worden de gegevens verstrekt door WSV.
- De bezettingsgraad wordt gedefinieerd als de verhouding tussen het aantal passagiers en de passagierscapaciteit van de schepen die de sluis zijn gepasseerd. Deze wordt berekend als het jaargemiddelde van de maandelijkse bezettingsgraden in procentpunten.
- De gemiddelde bezettingsgraad daalde als gevolg van de Covid-pandemie van 64,0% in 2019 naar 20,6% in 2020. Het duurde vier jaar, tot 2024, voordat weer een waarde werd bereikt die vergelijkbaar was met die van 2019, met een bezettingsgraad van 66,5%. In 2025 werd het hoogste niveau sinds 2019 bereikt, met een bezettingsgraad van 74,0%.
- Wat de binnenhavens aan de Sava en Kupa betreft, wordt het meeste vervoer van passagiers geregistreerd in de haven van Belgrado in Servië. Sinds 2015 is het aantal riviercruisepassagiers dat in de passagiersterminal van Belgrado geteld werd, gestaag gestegen, van 60.000 passagiers in 2015 naar 104.000 in 2019. Dit weerspiegelt de toenemende populariteit van de riviercruises op de Donau. Zo maken de meeste cruiseschepen die Belgrado aandoen, deel uit van cruises over de Donau die aanleggen in de belangrijkste Oost-Europese hoofdsteden.
- Net als in andere gebieden had ook hier de passagiersvaart te lijden onder de coronapandemie. In Belgrado werden in 2020 in de haven slechts 561 passagiers geteld. Sindsdien heeft deze sector zich gestaag hersteld en bereikte deze in 2025 81.649 passagiers. Hoewel dit nog steeds onder het piekniveau van 2019 ligt, overtreft het de cijfers van vóór 2019 en bevestigt het een positieve hersteltrend.43
RIVIERCRUISEVLOOT36
AFBEELDING 1: AANTAL ACTIEVE RIVIERCRUISESCHEPEN IN DE EU PER VAARGEBIED (2004 – 2026) *
ch6_fig1_raw data
Bron: Hader A., The River Cruise Fleet Handbook (april 2026)
* 2026: op basis van de orderportefeuille in april 2026
AFBEELDING 2: NIEUWE RIVIERCRUISESCHEPEN VOOR DE EUROPESE MARKT 2004-2027 (2004-2027) *
ch6_fig2_raw data
Bron: Hader A., The River Cruise Fleet Handbook (april 2026)
* 2026 en 2027: op basis van de orderportefeuille in april 2026
AFBEELDING 3: NIEUWE CAPACITEITEN IN DE CRUISEVAART VAN 2020 TOT 2026 PER VAARGEBIED (AANTAL BEDDEN) *
ch6_fig3_raw data
Bron: Hader A., The River Cruise Fleet Handbook (april 2026)
*R-M-D= Rijn/Main/Main-Donaukanaal/Donau. 2026: op basis van de orderportefeuille in april 2026.
AFBEELDING 4: GEMIDDELD AANTAL BEDDEN OP NIEUWE RIVIERCRUISESCHEPEN IN EUROPA PER BOUWJAAR *
ch6_fig4_raw data
Bron: Hader A., The River Cruise Fleet Handbook (april 2026)
*Cijfer voor 2026: op basis van de orderportefeuille in april 2026
VRAAG NAAR RIVIERCRUISES
-
Riviercruisetoerisme in Europe4041
Passagiersaantallen per rivier
Rijn
AFBEELDING 5: JAARLIJKS AANTAL PASSAGIERS VAN RIVIERCRUISESCHEPEN OP DE RIJN *
ch6_fig5_raw data
Bronnen: Rijkswaterstaat, VNF
* Beneden-Rijn in Nederland = Nederlands-Duitse grens (Lobith)
Oberrhein = Frans-Duitse grens (Gambsheim)
Donau
AFBEELDING 6: JAARLIJKS AANTAL PASSAGIERS VAN RIVIERCRUISESCHEPEN OP DE DONAU
ch6_fig6_raw data
Bron: Donaucommissie, WSV
* Gabčikovo = Slowaaks-Hongaarse grens; Jochenstein = Duits-Oostenrijkse grens
Aantal passages
AFBEELDINGEN 7, 8 EN 9: JAARLIJKS AANTAL PASSAGES VAN CRUISESCHEPEN OP DE RIJN, DONAU EN MOEZEL *
ch6_fig7_raw data
ch6_fig8_raw data
ch6_fig9_raw data
Bronnen: Rijkswaterstaat, WSV en Moezelcommissie
* Rijn = Nederlands-Duitse grens (Lobith)
Donau = Boven-Donau, Oostenrijks-Duitse grens (sluis bij Jochenstein)
Moezel = sluis bij Koblenz
Bezettingsgraad
TABEL 1: BEZETTINGSGRAAD VAN RIVIERCRUISESCHEPEN DIE DE DUITS-OOSTENRIJKSE GRENS OP DE DONAU PASSEREN
| Jaar | Bezettingsgraad van riviercruiseschepen |
|---|---|
| 2019 | 64,0% |
| 2020 | 20,6% |
| 2021 | 27,3% |
| 2022 | 54,6% |
| 2023 | 55,1% |
| 2024 | 66,5% |
| 2025 | 74,0% |
Bronnen: analyse van de CCR op basis van gegevens van WSV
De Sava
VLOOT VAN PASSAGIERSSCHEPEN VOOR DAGEXCURSIES EN VRAAG
- Gegevens over de vloot van dagtochtschepen en de vraag in dit segment zijn niet in alle Europese landen beschikbaar en vergelijkbaar. Hoe gedetailleerd de cijfers zijn, verschilt sterk en hangt af van de nationale statistische systemen. De beschikbare informatie levert voor 2024 het onderstaande overzicht op. Voor meer gedetailleerde cijfers per land wordt hier verwezen naar de website over de marktobservatie.
VLOOT VAN PASSAGIERSSCHEPEN VOOR DAGEXCURSIES
TABEL 2: AANTAL PASSAGIERSSCHEPEN VOOR DAGEXCURSIES PER LAND IN 2024
| Land | 2024 | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Rijnoeverstaten | ||
| Duitsland | 1.093 | Waarvan 808 op rivieren en kanalen, 124 op meren en 161 kleine havenboten |
| Nederland | 529 | Waaronder 71 passagiersveerponten en 192 gecertificeerde historische zeilpassagiersschepen voor het vervoer van meer dan twaalf personen (de zogenaamde ‘Bruine vloot’). |
| Frankrijk | 322 | |
| Zwitserland | 140 | |
| België | 59* | * Gegevens hebben betrekking op 2023. Inclusief drie passagiersveerponten |
| Donaulanden | ||
| Roemenië | 323* | * Gegevens hebben betrekking op 2023 |
| Hongarije | 137 | |
| Oostenrijk | 31* | * Gegevens hebben betrekking op 2023 |
| Slowakije | 13 | |
| Overige landen | ||
| Italië | 276* | * Gegevens hebben betrekking op 2023 |
| Polen | 109 | |
| Tsjechische Republiek | 92 | |
Bronnen: VNF, WSV, IVR, Federaal Bureau voor de statistiek van Zwitserland, Donaucommissie, Bureau voor de statistiek van Slowakije, Ministerie van Vervoer van de Tsjechische Republiek, Italiaans ministerie van Vervoer, Bureau voor de statistiek van Polen
VRAAG NAAR DAGEXCURSIES
TABEL 3: AANTAL PASSAGIERS (IN MILJOENEN) OP DAGTOCHTSCHEPEN PER LAND IN 2024
| Land | 2024 (in miljoen passagiers) | Opmerkingen |
|---|---|---|
| Rijnoeverstaten | ||
| Frankrijk | 9,2 | |
| Nederland (Amsterdam) | Circa 3 per jaar | Geen jaarlijkse uitsplitsing beschikbaar |
| Zwitserland | 13,7 | Inclusief de Zwitserse meren. De activiteit, gemeten in vaartuig-km, bedroeg in 2024 ongeveer 2,2 mln. km) |
| Donaulanden | ||
| Hongarije | 2,0 | Inclusief de Donau en het Balatonmeer |
| Oostenrijk | 0,6 | |
| Slowakije | 0,07 | |
| Overige landen | ||
| Italië | 103,3 | Gegevens hebben betrekking op 2023. Inclusief de Lagune van Venetië (88%) + Italiaanse meren (12%) + de rivier de Po (<0,1%) |
| Polen | 1,1 | |
Bronnen: VNF, Gemeente Amsterdam, Federaal Bureau voor de statistiek van Zwitserland, Donaucommissie, Bureau voor de statistiek van Slowakije, Italiaans ministerie van Infrastructuur en duurzame Mobiliteit, Bureau voor de statistiek van Polen
LEEFTIJDSSTRUCTUUR VAN PASSAGIERSSCHEPEN IN DE RIJNVLOOT
- Voor de passagiersvloot wordt een onderscheid gemaakt tussen passagiersveerponten, riviercruiseschepen en dagtochtschepen. De onderstaande afbeelding geeft een overzicht van de huidige vloot en hoe deze vloot zich in de afgelopen jaren ontwikkeld heeft. Er moet echter wel op worden gewezen dat deze cijfers ook inactieve schepen kunnen omvatten en dat enkele van de nieuwste schepen wellicht niet zijn meegeteld. Ondanks het feit dat de meeste passagiersveerponten en dagtochtschepen (die samen goed zijn voor 69% van alle passagiersschepen op de Rijn) in de vorige eeuw zijn gebouwd (met een piek in de jaren zestig en negentig), zijn er sinds de eeuwwisseling veel nieuwe riviercruiseschepen bijgekomen. Het aantal nieuwe passagiersschepen voor dagexcursies in de Rijnoeverstaten vertoont sinds 2000 een dalende trend, terwijl het aantal nieuwe veerponten de afgelopen twee decennia is toegenomen.
- Het aantal passagiersschepen op de Donau piekte in 1980 (162 schepen) en nam tussen 2000 en 2017 gestaag toe. De capaciteit van de passagiersvloot op de Donau in de 21e eeuw heeft echter nog steeds niet het niveau van vóór de jaren negentig bereikt.45
AFBEELDING 10: INGEBRUIKNAME VAN PASSAGIERSSCHEPEN IN DE RIJNVLOOT IN DE LOOP DER TIJD (AANTAL BINNENVAARTSCHEPEN)
ch6_fig10_raw data
Bronnen: IVR en analyse van de CCR, Bačkalov I. et al., Evolution(s) of European Inland Vessel Fleets (2025).
Ter informatie: van één riviercruiseschip en zes dagtochtschepen is het bouwjaar niet bekend. De database van de IVR bevat actieve schepen, maar ook enkele inactieve schepen, met name schepen die lang geleden in gebruik werden genomen.