4. BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN HAVENS - CCNR

• De aan de binnenvaart gerelateerde overslag in de belangrijkste Europese zeehavens weerspiegelde in 2025 het zwakkere economische klimaat. De havens van Rotterdam, Antwerp-Bruges en de North Sea Port bleven de grootste binnenvaarthubs in Europa, maar de tendensen in de overslag van cargo lieten voor de diverse havens een uiteenlopend beeld zien.
• De haven van Rotterdam boekte over de gehele linie gezien vrijwel gelijkblijvende resultaten. De cijfers voor Antwerp-Bruges vielen iets lager uit vanwege minder overslag van vloeibare bulk en chemische producten, terwijl in Hamburg juist een toename geregistreerd werd in het vervoer naar het achterland, wat mede te danken was aan meer containers.
• In de Donaucorridor bleef de haven van Constanţa een zeer belangrijk knooppunt voor regionale handel en uitvoer uit Oekraïne. Daarbij valt op dat voor de transporten steeds weer andere exportroutes gekozen werden, bijvoorbeeld toen de Oekraïense zeehavens in de Zwarte Zee opnieuw opengingen. Als gevolg daarvan werd er minder graan via de Donau naar Constanţa vervoerd.

GROOTSTE EUROPESE ZEEHAVENS

Bronnen: havenstatistieken, Destatis, CBS, Eurostat [iww_go_aport] en Donaucommissie
Cijfers van 2025

Bron: Nationaal instituut voor de statistiek

ROTTERDAM

In 2025 hebben 93.680 binnenvaartschepen de haven van Rotterdam aangedaan (91.356 in 2024).
Het volume overgeslagen binnenvaartlading in de haven van Rotterdam daalde in 2025 licht met 0,2% tot 141,6 miljoen ton (tegenover 141,9 miljoen ton in 2024). Waar het segment droge lading nog een kleine groei liet zien (+0,2%), kromp het segment vloeibare lading met 2,4%. Deze daling in het totale maritieme vervoer van vloeibare lading kwam door een lagere overslag van aardolieproducten en chemische producten. Dit had direct impact op de binnenvaart en sluit aan bij de trends die zijn waargenomen bij het vervoer van deze twee goederensegmenten op de Rijn (zie het gedeelte over het Rijnstroomgebied, hoofdstuk 2).
Het containersegment liet opnieuw positieve resultaten zien (+3,2%), in lijn met de opwaartse trend van het nationale containervervoer in Nederland.¹⁷
Het aandeel van de binnenvaart in de totale overslag in de haven van Rotterdam in 2024 bedroeg 37,1% (vóór pijpleidingen (33,4%), het wegvervoer (22,5%) en het spoorvervoer (7,1%)). In 2025, het aandeel van de binnenvaart in het containervervoer van en naar het achterland bedroeg 29,8%¹⁸ (minder dan het wegvervoer (61,2%) en meer dan het spoorvervoer (9,0%)).

AFBEELDING 1: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN ROTTERDAM (IN MILJOEN TON)

ch4_fig1_raw data

Bron: CBS

AFBEELDING 2: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN ROTTERDAM NAAR TYPE LADING (IN MILJOEN TON) *

ch4_fig2_raw data

Bron: CBS
* Algemene lading is niet meegenomen in deze berekening. In 2025 bedroeg het vervoerde volume voor het segment algemene lading 2,8 miljoen ton.

ANTWERP-BRUGES

In 2025 daalde het aantal binnenvaartschepen dat de haven aandeed tot 56.229 (tegenover 57.223 in 2024).
Vloeibare lading is het belangrijkste goederensegment (ongeveer 60%), gevolgd door containers (ongeveer 20%) en droge lading (ongeveer 15%).
De huidige geopolitieke spanningen, economische onzekerheden en stakingen drukten in 2025 hun stempel op de activiteiten van Port of Antwerp-Bruges. Zo liep de overslag door de binnenvaart in 2025 licht terug (-3,3% ten opzichte van 2024) naar een volume van 98,7 miljoen ton (tegenover 102,0 miljoen ton in 2024). Dit resultaat was onder andere te wijten aan een afname van het vervoer van vloeibare lading (-4,8%), zowel voor aardolieproducten als voor chemicaliën. Enerzijds nam de uitvoer van benzine richting West-Afrika af en anderzijds daalde de maritieme invoer van diesel, wat een negatief effect had op de vervoersvolumes op de binnenwateren. Bovendien heeft de Europese chemische sector het nog altijd moeilijk door de hoge energiekosten in Europa, een beperkte groei van de vraag en een lagere productie.
De daling van droge bulkgoederen (-3,0%) is voornamelijk terug te voeren op de hogere overslag van landbouwproducten, aardolieproducten, ruwe mineralen en bouwmaterialen.
Wat het containervervoer betreft, bleven de cijfers tussen 2024 en 2025 stabiel (+0,7%).
Het aandeel van de binnenvaart in het totale maritieme vervoer (exclusief industrieel vervoer¹⁹) bedroeg in 2025 53,4% in de haven van Antwerpen (51% in 2024), het hoogste aandeel sinds 2019. Het aandeel van de binnenvaart in de modal split in het containervervoer van en naar het achterland lag bij 32,7% in 2025, voor het spoor (7,5%) en achter het wegvervoer (59,9%).

AFBEELDING 3: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN ANTWERP-BRUGES (IN MILJOEN TON) *

ch4_fig3_raw data

Bron: Port of Antwerp-Bruges
* Vanaf 2021 worden de cijfers gepubliceerd onder de naam ‘Port of Antwerp Bruges’, na de fusie van de havens van Antwerpen en Zeebrugge. Eerdere gegevens hebben uitsluitend betrekking op de haven van Antwerpen.

AFBEELDING 4: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN ANTWERP-BRUGES NAAR TYPE LADING (IN MILJOEN TON) *

ch4_fig4_raw data

Bron: Port of Antwerp-Bruges
* Bij deze berekening is geen rekening gehouden met ro-ro, conventionele en overige, niet nader gespecifieerde goederen (in 2025 bedroeg het vervoersvolume voor deze drie goederensegmenten 7,0 miljoen ton, waarvan het segment conventionele goederen het grootste deel vormde).
Vanaf 2021 worden de cijfers voor de hoeveelheid goederen die in de havens van Antwerpen en Zeebrugge werd overgeslagen onder de naam ‘Port of Antwerp-Bruges’ gepubliceerd.

NORTH SEA PORT

In 2025 hebben 37.973 binnenvaartschepen de North Sea Port (Gent, Terneuzen, Vlissingen) aangedaan, tegenover 38.242 in 2024.
Hoewel de maritieme overslag over het geheel genomen licht steeg (67 miljoen ton, +0,4%), nam de binnenvaartgerelateerde overslag in 2025 met 4,3% af. Deze kwam uit op 61,5 miljoen ton (na een forse groei van 4,5% in 2024 naar 64,3 miljoen ton). De krimp in 2025 is deels een inhaaleffect: de piek in 2024 legt de lat hoog. Hierdoor lag een daling in de lijn der verwachting, met name tegen de achtergrond van zwakkere macro-economische omstandigheden en een lagere industriële productie.
De droge lading daalde duidelijk (-8,7%, oftewel 21,3 miljoen ton) doordat er minder bouwmaterialen (mineralen, zand), ijzererts en diervoeders werden vervoerd. Ook het vervoer van vloeibare lading liet een kleine min zien (-0,6%, 34,3 miljoen ton), als gevolg van een zwakkere industriële productie en een daarmee samenhangende afname van het vervoer van chemische producten. Het containervervoer liep ook enigszins terug (-3,2%, 2,2 miljoen ton), wat overeenkomt met de daling in de handel in gerede producten.
Wat de modal split van het vervoer naar het achterland (2024) betreft, neemt de binnenvaart de eerste plaats in met een aandeel van 62%, gevolgd door het wegvervoer (25%), het spoorwegvervoer (10%) en de overslag of het feederverkeer (3%). Sinds 2018 is het aandeel van de binnenvaart met 8 procentpunten toegenomen.

AFBEELDING 5: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE NORTH SEA PORT (IN MILJOEN TON)

ch4_fig5_raw data

Bron: North Sea Port

AFBEELDING 6: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE NORTH SEA PORT NAAR TYPE LADING (IN MILJOEN TON) *

ch4_fig6_raw data

Bron: North Sea Port
* Bij deze berekening is geen rekening gehouden met ro-ro en conventionele goederen (in 2025 bedroeg het vervoersvolume voor deze twee goederensegmenten respectievelijk 0,1 miljoen ton en 3,6 miljoen ton).

CONSTANŢA

In 2025 deden in Constanţa 9343 binnenvaartschepen de haven aan, tegenover 11.085 in 2024. Dit is een aanzienlijke daling ten opzichte van de niveaus van 2023 en 2024. Deze terugval sluit aan bij de lagere cijfers voor de zeevaart en het binnenvaart gerelateerde verkeer in de haven van Constanţa. Deze daling wordt voornamelijk toegeschreven aan de hervatting van de activiteiten in de Oekraïense havens. De uitzonderlijke piek in het doorvoerverkeer via Constanța in 2023 en 2024 – destijds aangejaagd door de ‘EU-Oekraïne Solidariteitscorridors’ voor de export van Oekraïens graan – is hiermee ten einde gekomen.
De binnenvaart zag het vrachtvolume in 2025 dus afnemen tot 13,1 miljoen ton, oftewel een krimp van 23,8% ten opzichte van 2024. De belangrijkste oorzaak hiervoor was een afname van 38,4% in het doorvoerverkeer. De hoeveelheden zijn inmiddels weer vergelijkbaar met de situatie van vóór de oorlog.
Kijkt men specifiek naar de goederenstructuur, dan kan worden vastgesteld dat in de haven nog steeds voornamelijk droge lading wordt overgeslagen, met een aandeel van bijna 80% van de totale binnenvaartgerelateerde overslag van goederen. In 2025 kende de hoeveelheid droge lading een daling van 28,8% in vergelijking met 2024. Het volume vloeibare lading liet daarentegen een lichte stijging zien van 0,6%. Het containervervoer en het vervoer van algemene lading vielen eveneens lager uit, hoewel deze segmenten marginaal blijven in vergelijking met vloeibare en droge lading samen.
In grote lijnen blijft het binnenvaartverkeer in de haven van Constanţa voornamelijk bestaan uit doorvoer en cabotage.

AFBEELDING 7: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN CONSTANŢA NAAR TYPE LADING (IN MILJOEN TON)

ch4_fig7_raw data

Bron: haven van Constanţa

HAMBURG

Na twee jaar recessie is de Duitse economie in 2025 slechts marginaal gegroeid; tegen het einde van het jaar stabiliseerde de economie zich. Desondanks vertoonden diverse economische graadmeters een positieve ontwikkeling ten opzichte van 2024. Binnen deze context nam de goederenoverslag via de binnenvaart licht toe met 0,2%, die daardoor in 2025 uitkwam op 6,0 miljoen ton.
Al met al zag de haven van Hamburg het achterlandverkeer aantrekken. Dit kwam door nieuwe scheepvaartverbindingen die Hamburg voor het eerst aandeden, zoals routes naar Zuid-Europa, het Middellandse Zeegebied en Zuid-Amerika. Deze ontwikkelingen hadden een positief effect op de containeroverslag. Vooral het containervervoer via de binnenvaart profiteerde hiervan, met een plus van 14,8% tussen 2024 en 2025. Hiermee komt er een einde aan de daling die in 2021 inzette als gevolg van een problematische macro-economische omgeving.²⁰
Binnen het segment droge lading lieten de landbouwproducten een daling zien van 14,6%, terwijl het segment zand, stenen en grind met 15,4% steeg in vergelijking met 2024.
Wat vloeibare lading betreft, daalde het volume tussen 2024 en 2025 met 4,5%, ondanks de goede resultaten van het segment chemische producten (+37,3%). Deze daling werd voornamelijk veroorzaakt door dalende cijfers bij het vervoer van aardolieproducten (-7,6%).

AFBEELDING 8: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN HAMBURG (IN MILJOEN TON)

ch4_fig8_raw data

Bron: Bureau voor de statistiek van Hamburg en Schleswig-Holstein

AFBEELDING 9: BINNENVAARTGERELATEERDE OVERSLAG VAN GOEDEREN IN DE ZEEHAVEN VAN HAMBURG NAAR TYPE LADING (IN MILJOEN TON) *

ch4_fig9_raw data

Bron: Bureau voor de statistiek van Hamburg en Schleswig-Holstein
* Bij deze berekening is geen rekening gehouden met algemene lading (in 2025 bedroeg het vervoerde volume voor dit segment bijna 0,1 miljoen ton).

BELANGRIJKSTE EUROPESE BINNEN- EN ZEEHAVENS PER REGIO²¹

Gegevens over de binnenvaartgerelateerde overslag van goederen in de belangrijkste binnen- en zeehavens zijn te vinden in de statistische bijlage.